Sacred Space

Welkom in de vastenretraite

Het thema van deze vastenretraite is ‘dienende liefde’. De focus ligt op Jezus Christus, met wie we op tocht gaan tijdens de weken van de Vasten, doorheen de duisternis van de Goede Week naar het schitterende licht van Pasen. Als we voor ogen kunnen houden dat elk belangrijk moment van Jezus’ laatste dagen ons bepaalde aspecten van zijn engagement tot dienende liefde openbaart, dan zullen we de sleutel hebben die ons het mysterie van God kenbaar maakt. Jezus wordt door de evangelisten voorgesteld als de ‘liefdevolle dienaar’ die zijn Vader en ons dient ‘tot het bittere einde”. Het is deze dienende liefde die de redding van de wereld bewerkstelligt.

Zodoende geeft Jezus een nieuwe en goddelijke betekenis aan de dienende liefde die overal in de wereld plaatsvindt. Al deze dienstbaarheid, de uwe en de mijne inbegrepen, speelt een rol in de omvorming van de wereld. Dit is troostend wanneer je gebukt gaat onder veel werk en je te weinig tijd hebt voor jezelf.

Terzelfdertijd toont Jezus ons hoe zijn Vader is. ‘Wie Mij ziet, ziet de Vader’. Hij toont ons een beeld van God als de ‘liefdevolle Dienaar’. Dit is in tegenspraak met vele beelden die wij van God hebben : meestal hebben we een beeld van God als de almachtige heerser, eenzaam en veraf, die van ons houdt maar tevens resoluut zondaars tot gerechtigheid brengt.

Wij, die aan deze retraite deelnemen, maken deel uit van de Gewijde Ruimte Gemeenschap. Laten we op onze gezamenlijke tocht voor elkaar bidden dat ieder de bijzondere genaden mag ontvangen die God aan elk van ons wil geven. Door meer op de Heer te gaan gelijken zullen we in de toekomst de andere steeds meer in liefde dienen. Dit zal helpen om de wereld rondom ons om te vormen en zal ook Jezus, die ons voorgaat en tot voorbeeld strekt, verheugen. Er is vreugde in de hemel wanneer wij dit gaan inzien. (Lc 15, 7,10)

Planning

Tijd

Deze retraite kan je doen zoals het jou het beste uitkomt. Je kan een ganse dag vrij maken en alle andere zaken aan de kant zetten. Of misschien vind je het haalbaarder om de retraite te spreiden over een aantal dagen. Dit zou betekenen dat je op die dagen extra tijd uittrekt, los van de normale tijd die je besteedt aan je gebed op Gewijde Ruimte. Organiseer je gebed volgens wat voor jou mogelijk is en respecteer je beperkingen. Laat de tijd die je voor je gebed reserveert een bron van vreugde voor je zijn; geen last waar je zo snel mogelijk vanaf wil. Het belangrijkste is dat je de Heer ontmoet en daardoor meer op Hem gaat gelijken. Omdat het thema van deze retraite heel eenvoudig is, kan je er ook over reflecteren gedurende de dag, buiten je ‘formele’ gebedstijd.

Nu even praktisch! Ik laat even mijn dagelijkse routine los. Ik kies een geschikt moment waarop ik me in stilte kan afzonderen. Jezus nodigde zijn leerlingen uit om dit te doen na een dag van hard werken en het afschuwelijke nieuws dat Johannes de Doper onthoofd werd op het feest van Herodes (Mc 6,14-29). Jezus zei tot zijn kleine kudde: ‘Ga nu mee naar een eenzame plaats om alleen te zijn en een tijdje uit te rusten.’ (Mc 6, 31). Hij nodigt ook mij uit om hetzelfde te doen.

We hebben hier drie gebedstijden uitgewerkt. Alle drie vertrekken ze van een passage uit het Evangelie die in de christelijke Kerken gekozen wordt om ons aandachtig te maken voor de Vastentijd. Indien een uur bidden mij te lang lijkt, dan overdenk ik bij mezelf wat ik wel aankan. Misschien lukt het me wel om 30 minuten of iets minder te bidden. Het kan best zijn dat ik er na een tijdje aan gewend ben geraakt, en zelf verlang om langer te bidden. Gebed is geen test in volharding! Het belangrijkste is dat ik de Heer persoonlijk ontmoet, dat ik opmerk wat er rond Hem gebeurt, met Hem praat en naar Hem luister.

Planning

Plaats

Ik zoek een rustig plekje waar ik alleen kan zijn en me meer bewust word van Gods liefdevolle aanwezigheid- misschien buiten in de tuin; misschien wanneer ik zit, sta of kniel in mijn gebedshoek; misschien in een kerk of kapel. Ik schakel mijn GSM uit, zet de radio en TV af en verwijder alles wat de stilte en sereniteit waarin ik God kan ontmoeten zou kunnen verstoren. “Wees stil en weet dat ik God ben!”(Ps 46,11). Ik vertraag innerlijk. Dit is geen tijd van doen, maar van zijn; ik doe geen inspanning om iets te verwezenlijken, geen inhaalbeweging om iets te doen of iets af te werken. Ik word me gewoon bewust, en luister aandachtig om Gods boodschap voor mij te horen.

Afbeeldingen en muziek

Misschien helpt het je om een kaars aan te steken, een kruisbeeld of een icoon van Christus voor je te plaatsen. Dit kan het makkelijker maken om in Gods tijd en ruimte binnen te treden. De afbeeldingen die horen bij de verschillende fasen van de retraite kunnen je mogelijks tot hulp zijn. Of misschien is er een ander beeld dat zich aandient, geïnspireerd aan een zin uit een van de teksten van de retraite. Zelf houd ik ervan om een stoel naast de mijne te plaatsen. Ik wacht dan vol hoop tot Hij aan de deur klopt. Jezus treedt binnen. Hij glimlacht en ik glimlach terug. Dan beginnen we met mekaar te praten. Gebed is niets anders dan twee vrienden die met elkaar praten over wat er zich in hun leven afspeelt. Anders gezegd, gebed is groeien in de relatie met Jezus die onvoorwaardelijk van mij houdt.

Het kan zijn dat je graag een stukje stille en meditatieve achtergrondmuziek uitkiest waarbij je rustig kan bidden. Misschien komt een van je lievelingsstukken je voor de geest – een dat je helpt om te bidden. Indien je dit zou willen doen, dan bereid je dit best voor alvorens je gebed te beginnen .

Vasten

De Veertigdagentijd is het seizoen waarin de sneeuw smelt en de eerste bloemen beginnen te bloeien. Hoewel het een tijd is van vasten en van het doen van goede werken– zoals ‘aalmoezen’ geven- , is het ook een tijd van nieuwe innerlijke groei. Het is een tijd waarin we onze aandacht scherper richten op God. We kijken naar Jezus, en ook naar onszelf als leerling. Voor velen onder ons is de Veertigdagentijd een tijd om ons met meer energie naar God te keren. We bidden meer, biechten onze zonden en nemen deel aan de Eucharistie. Beeld je een zonnebloem in die wegkwijnt in het donker; wanneer dan de zon tevoorschijn komt draait ze haar hoofd naar de warmte en het licht toe. Zijn wij misschien ook zoals die zonnebloem? Pauzeer enkele ogenblikken. Zit bij Jezus en vraag Hem om je een beeld te geven van hoe jouw innerlijk leven er op dit moment uitziet. Laat je verbeelding de vrije loop. Onze verbeelding kan een grote hulp zijn in onze relatie met God. God heeft een ongelooflijke verbeelding: God ‘droomde’ voor ons deze buitengewone wereld met sterren en dieren, muziek en zonneschijn, een lach en een traan. Welk beeld heeft God voor jou? Jij bent per slot van rekening ‘Gods kunstwerk’ – heb jij enig idee hoe dit bijzonder kunstwerk eruit ziet? Als het een schilderij zou zijn, is het dan in zwart-wit of in kleur geschilderd? Is het groot of klein? Of is het misschien een beeldhouwwerk? Zo ja, hoe ziet het eruit?

Over dienende liefde

Het is belangrijk om te beseffen dat dienende liefde niet hetzelfde is als zelfvernedering. Het betekent niet dat ik moet springen telkens als iemand beroep op mij doet, dat ik een slaaf word in alles behalve naam. Ik ben Gods beminde en God verlangt dat ik zorg draag voor mezelf. Ik ben door God geschapen en mag mezelf terecht graag zien.

Dienende liefde wijst daarentegen op een dienstbaarheid waar ik in vrijheid voor kies, en waar ik mij volledig voor inzet. Mogelijks vraagt het dat ik onderscheidend te werk ga wanneer ik geconfronteerd word met de vele eisen die het leven mij stelt. De heilige Ignatius zou zeggen dat we geen enkele beslissing mogen nemen zonder eerst met God te overleggen. Dus vraag ik God: ‘Wat wilt Gij dat ik doe?’. Ik kan niet alles doen. God verlangt misschien dat ik een bepaalde opdracht aan mij voorbij laat gaan zodat er ruimte vrijkomt voor een andere taak, of misschien zelfs dat ik beide opdrachten opzij leg en me ontspan!

Wanneer ik meer thuis ben bij mezelf, kan ik gemakkelijker ten dienste staan van anderen dan wanneer ik uitgeput en afgeleid ben. In één van de huizen van de Arkgemeenschap, opgericht door Jean Vanier, gold de regel: ‘Als je niet in vorm ben, kruip dan niet achter de kookpotten!’ Het is mogelijk om ‘nee’ te zeggen op een hoffelijke wijze. Dat kan, als mijn ‘nee’ voortkomt uit het besef dat ik maar een kleine mens ben met beperkte mogelijkheden, en uit het vertrouwen dat God mij tegemoet komt wanneer mijn eigen krachten tekort schieten. Ik moet nederig zijn over mijn eigen capaciteiten. Jezus ‘trok weldoende rond’ (Hhd 10, 38), maar hij voorzag ook tijd om te bidden en alleen te zijn. Voor Hem waren deze twee dingen ook een manier om liefhebbend ten dienste te staan van de mensen rondom Hem. Laat het ook zo zijn voor mij.

Sommige vormen van dienstbaarheid zijn heel veeleisend, en kunnen toch met veel liefde gedaan worden. Als een koppel zich plotseling ouder weet van een zwaar gehandicapt kind, is er een nieuwe diepte van liefde nodig om de vanzelfsprekende liefde van de ouders voor hun kind extra kracht te geven. Sommige mensen beginnen al zorg te dragen voor hun bejaarde ouders wanneer deze nog in goede gezondheid zijn. Echter, als één van beide ouders met de ziekte van Alzheimer wordt geconfronteerd, voelen deze mensen zich vaak geroepen om tot het uiterste te gaan. Jezus kwam op deze wereld met een heel eenvoudige agenda - ‘om goed te doen’ . Echter, ook zijn liefde werd tot het uiterste gedreven naarmate de vijandigheid jegens Hem groeide. God is voorzienig, en als ik mezelf geroepen voel om mij te engageren op een manier die veel van mij vergt, zal God mij voorzien in de liefde die ik daarvoor nodig heb.

Hoe meer ik me bewust word van Gods liefde voor mij, hoe spontaner mijn verlangen tot engagement opwelt uit het diepst van mezelf. De Ignatiaanse frase, “Liefhebben en dienen in alle dingen” , krijgt meer betekenis als ik me gewaar word hoe graag Jezus mij heeft willen dienen. Deze bezinning kan mij helpen om te groeien in vrijgevigheid door mij nieuwe horizonten van zijn liefde te laten ontdekken. En zo zal er een nieuwe liefde in deze wereld geboren kunnen worden!